Ezgaitasunak dituzten haurren zailtasunak

Ebaluatzeko bitartekariak

2009-01-14T17:44:00.004+01:00

Tresnak

Ikasgelako jarduerak egiterakoan eta probatako egoeretan behatzea da ebaluazioa egiteko gomendatzen dugun lehen prozedura.
Behaketa hori egiteko tresna egokienak eranskinetan adierazitako adierazleak eta irakaslearen egunkaria izanen dira; azken horretan, irakasleak haurraren eta taldearen jokamoldeak jasoko ditu. Ezin dira ahaztu ikus-entzunezko teknikak; horiek ebaluatzeko tresna baino, behaketa erregistratzeko prozedurak dira. Erabiltzen errazak direla, informazioak iraun egiten duela eta informazio hori jasotzeko daukaten ahalmena dira haien alderdi onena.
Badaude izan garun-paralisia duten haurrentzako berariazko proba estandarizatuak. Garapen kognitiboa balioesteko Columbiako Adimen Heldutasunari buruzko eskala dago. Zenbait egokitzapen egiten ari dira gaur egun eskala eta testetan, hura mugimenduzko ezgaitasunak
dituzten haurrei aplikatu ahal izateko, ordenadorearen pantailaz baliatuta. Ondokoak dira aipatzekoak: Leiterren Nazioarteko Eskala, Ravenen testari buruzko Matriz Progresiboak eta Mª Victoria de la Cruzen Eskolaurreko Testa.

Irakasleria

2009-01-14T17:34:00.001+01:00

Tutorea egokitzea

Ikasle-talde baten tutorearen eginkizunak ongi zehaztuta daude Lehen Hezkuntzako Orientabide eta Tutoretzari buruzko dokumentuetan eta Haur Hezkuntzako Gurasoekin Lankidetzan izeneko dokumentuan.
Eginkizun horiek berdin aplika daitezke garun-paralisia duen haur bat dagoen taldeari ere. Hala ere, beste dimentsio bat hartuko dute eginkizunek; izan ere GPdun haurra dagoen taldeak halako berezitasun bat izanen baitu. GPdun ikasle batekin egin beharreko tutoretza lanak berekin ekarriko du tutorea haur horri egokitzea, hezkuntzako erantzuna haren beharretara moldatzeko eta eskola-komunitatea osatzen dutenen arteko harreman egokia laguntzeko: irakasleak (adituak), ikasleak eta gurasoak. Bide horretan, komenigarria izanen da tutoreak ondoko baldintzak betetzea:

– Ezagupen orokorrak izatea garun-paralisiaz eta ikasketan dauzkan ondorioez.
– Taldeak haurrarekiko jarrera positiboa izan dezan estrategia egokiak erabiltzea (taldekatze ezberdinak, tutoretza jarduerak, taldearentzako errefortzuak...).
– Une jakin batzuetan beste irakasle bat (hezkuntzako laguntzailea, fisioterapeuta, logopeda...) ikasgelan egon dadila onartzea.
– Adituen jardunari buruzko orientabideak onartzea.
– Bere burua egokitzea berariazko materiala erabiltzera eta altzari egokituak edukitzera.
– Teknologia berriak (ordenadoreak, konmutadoreak, communicator kanona...) ezagutu eta erabiltzea.
– Adituekin bilerak edo lan saioak egitea ordutegiak zehazteko, baterako programazioak egiteko, materiala prestatzeko...
– Programazioa praktikan jartzerakoan, kontuan hartzea GPa duen haurra ikasgelatik kanpo egon ohi dela, gainerako adituekin bakarkako laguntza jasotzeko.
– Gainerako adituek ikasleari buruz duten informazioa koordinatzea.
– Hartu-eman errazak ezartzea mugimenduzko hezkuntza premia bereziak dituen ikaslearen familiarekin, ondoko helburuak betetzeko:
• Informazioa biltzea (onarpen prozesua, egoera emozionala,
kontuan hartu beharreko inguruabarrak...).
• Hezkuntza prozesuari buruzko eta egin beharreko egokitzapenei
buruzko informazioa ematea.
• Ikasketak orokorragoak izateko laguntza eskatzea (banakako
autonomia, KSA-aren erabilpena, motrizitatea lantzeko jolasak...).
• Orientabideak ematea aisialdiko motrizitate-jarduerei buruz.
• Laguntza eskatzea materialetan egokitzapen txikiak egiteko.

Ikasgelako aldaketak

2009-01-14T17:29:00.003+01:00

Ikastetxeko Curriculum Proiektuan erabakiak hartzerakoan kontuan hartzen badira hezkuntza premia bereziak dituzten ikasleak, ikasle horiek curriculum arruntean egoteko bidea erraztuko da.

Ikastetxe mailan egokitzapenak egiten badira, txikiagoak izanen dira ikasle-talde baten programazioa egiterakoan ikasle batentzat egiteko diren egokitzapenak.
Litekeena da ez Ikastetxeko Hezkuntza Proiektuan eta ez Ikastetxeko Curriculum Proiektuan aintzat ez hartzea garun-paralisia duen haurra, edo, bestela, horri buruzko azterketa azaletik baizik egin ez izana.

Horrek ez du zertan oztopo bat izan ikasgela eta ikasle mailan behar diren aldaketak egiteko. Kasu horretan, zehaztapen maila horietan egindako aldaketak etorkizunean Ikastetxeko Hezkuntza Proiektuan eta Ikastetxeko Curriculum Proiektuan egin beharreko aldaketen oinarri izanen dira, ikastetxeko mugimenduzko ezgaituen arretari dagokionez.
Arestian aipatu egokitzapenek, ikastetxeari dagozkion horiek, hezkuntzako eskuhartze integratzailea erraztu nahi dute. Ikasgela mailan –hau da, zehaztapeneko hirugarren mailan– definitu beharko da programazio ezberdinetako hezkuntza lana. Programazio horiek –zabal eta malguak izaki– tokia izanen dute banakako egokitzapenak biltzeko.

Ikastetxea fisikoki egokitu

2009-01-14T17:17:00.009+01:00

Ikastetxeko aldaketatzat hartzen dira ikastetxearen ingurune fisikoan eta Ikastetxeko Curriculum Proiektuan egin beharreko egokitzapenak.

Ibiltzeko autonomiarik ez duen haur baten hezkuntza premia bereziei eman beharreko erantzuna ikastetxera joateko moduari irtenbidea bilatzen zaionean hasten da. Hori dela eta, NHBBZk, ikastetxeak berak eskatuta, behar diren izapideak egiten ditu erakunde edo zerbitzu egokietan, behar den garraiobidea eskatzeko.
Sarbidea. Gurpil-aulkiak erabiltzen dituzten haurrak ikastetxera sartzeko desnibelak daudenean, ikastetxeak Arranpa bat jarri beharko du. Arranpa horrek, gehienez ere, % 8ko inklinazioa izanen du; bestalde, 90 cm zabal izan beharko da, gutxienez. Zoruak material labainezina izan beharko du.
Ibilkera egonkorrik ez duten haurrentzat, sarbide hori errazteko 60 eta 80 cm-ko barandak jarriko dira eskaileretan edo sartzeko arranpan.
Ateak. Gurpil-aulkia duen haur batek ikastetxeko ateak erabiltzeko modua izan dezan, ateek palanka itxurako heldulekua edo barra horizontal bat –presio bidez atea irekitzekoa– izan beharko dituzte.
Atea, gutxienez, 90 cm zabal izanen da.
Korridoreak eta eskailerak. Beharrezkoa izanen da esku-banda biribilduak jartzea, paretatik lau cm-tara jarriak eta bi altuera ezberdinetan kokatuak, ibilkera egonkorrik ez duten adin ezberdinetako haurrek erabil ahal izan ditzaten. Esku-bandaren azpiko aldetik biratzeko aukera duen barra bat jarriko da; horren bidez, izan ere, korridorea zeharkatu ahal izanen dute aurkako aldean diren ikasgeletara sartu nahi duten ikasleek.
Aisialdirako patioan, eusteko barra bat jarri ahal izanen da eraikinetik ateratzeko atetik jolasteko eremu ezberdinetara bitarte.
Igogailua. Solairu bat baino gehiago duten ikastetxeetan, igogailu bat instalatu beharko da ikaslea toki guztietara (ordenadoreetako aretoa, laboratorioak, liburutegia...) iristeko modua izan dezan. Izan ere, zaila izaten da horrelako toki guztiak beheko solairuan izatea.
Fisioterapia aretoa. Ikasleak mugitzeko gaitasunak eskuratu eta garatuko baditu, ikastetxeak fisioterapiako material berariazkoa duen areto bat eduki beharko du.
Komuna. Ibilkera egonkorrik ez duten ikasleentzat, komunean usteko barrak jarri beharko dira, fisioterapeutak emanen duen irizpidearen rabera kokatuta. Gurpil-aulkia duen ikasleak maniobra giteko behar hainbateko zabalerako komuna beharko du. Gainera, zabaltasuna beharko da bertan mahai bat ezartzeko, ikasleari haur oihalak
aldatzeko beharra dagoen kasuetan.
Konketak behar bezain altuak eta oinik gabekoak izanen dira, gurpil-aulkia azpitik sartzeko modua izateko; monomandoak eta ispilua ere behar bezain altu jarri beharko dira.
Haurrek manipulatzeko zailtasunak dituztenean, irtenbide ezberdinak bilatu beharko dira xaboia, esku-oihala, komuneko papera eta zisternari eragitekoa kokatzeko orduan. Horrela, ikasleak laguntza handiagoa eman ahal izanen du garbiketa kontuetan.
Komunak oinik ez izatea eta gurpil-aulkiaren altuera berdineanegotea komeni da, transferentzia –hau da, aulkitik komunera eta komunetik aulkira aldatzea– erraztu ahal izateko.
Etengailuak. Gurpil-aulkian dabilen ikasleak erabiltzeko modukoaltueran jarri beharko dira.
Laboratorioak. Mahaiak eta piletak behar den altueran jarriko dira, gurpil-aulkian dabiltzan ikasleek erabiltzeko moduan.

Hezkuntza premia bereziak

2009-01-14T16:59:00.002+01:00

Garuneko paralisia duten ikasleen garapen pertsonalik handiena ahalbidetzeko hezkuntza-premia bereziak zein diren zehazteko eta atentzio hori eraginkorragoa izateko nola eman behar den jakiteko, ezinbestekoa da, disciplina anitzeko ikuspegitik, hainbat arlotako ahalbideak eta eragozpenak ezagutzea: mugimendu, hizkuntza eta komunikazio, ezaguera, sentimen, afektibitate eta gizarte, ongizate eta osasunaren arloetan, hain zuzen. Premia horiek arinak eta iragankorrak edo larriak eta iraunkorrak izan daitezke; beti beharko dute banan-banako irakaskuntza, hezkuntza-prozesuan pertsona bakoitzaren ikasteko premia eta moduei erantzungo diena. Hala ere, esparruetako bakoitzean kontuan izan beharreko oinarrizko alderdiak aipa ditzakegu.

MUGIMENA:
Jarreraren kontrola eta mugimenaren garapena lortzea: kontrol zefalikoa, sedestazioa, katuka ibiltzea, bi hankatan ibiltzea, noraezean ibiltzea.
Eskuztatzeko trebetasunak garatzea.
Eguneroko trebetasunetan autonomia lortzea.
Ahal den neurrian, mugitzeko trebetasunak ordenan eta bakoitza bere garaian lortzen uztea.
Prebentziozko atentzioa hartzea hezurretan eta tendoietan gerta litezkeen forma-anormaltasunak saihesteko.

HIZKUNTZA ETA KOMUNIKAZIOA:
Hizketaren garapena: arnasketa-erritmoan, artikulazioan... agertzen diren asalduak zuzentzea.
Hizkuntzaren garapena: egitura morfosintaktiko egokiak erabiltzea, sintaxi konplexuko esaldiak interpretatzea, ideiak hierarkikoki antolatzea...
Hizkuntzaren funtzioen garapena: komunikazio-asmoa garatzea, komunikazio-estrategiak erabiltzea.
Komunikazio-sistema handigarriak/alternatiboak erabiltzea.

EZAGUTZA:
Bere adimen-aukerak garatzea: gorputza ezagutu eta erabiltzea, gauzez ohartzea, ingurune fisiko eta soziala ulertzeko estrategiak garatzea, oinarrizko kontzeptuak garatzea, ikaskuntza instrumentalak lortzea...
Informazioa prozesatzeko gaitasun espezifikoak hobetzea/ indartzea (pertzepzioa, arreta eta oroimena).

SENTIMENAK:
Ikusmenaren edo/eta entzumenaren gabeziak konpentsatzea.

AFEKTIBITATEA ETA GIZARTEA:
Beste pertsona batzuekin harreman normalizatuak izatea eta ahalik eta murrizketa gutxieneko inguruneetan moldatzea.
Autonomiazko azturak lortu eta garatzea.
gizarte-trebetasunak lortu eta garatzea.

OSASUNA ETA ONGIZATEA:
Izan ditzaketen gaixotasunei buruz prebentziozko atentzioa hartzea.
Krisi epileptikoak kontrolatzea.

Haurren eskubideei buruzko hitzarmena

2009-01-05T13:22:00.004+01:00

1989. urteko azaroaren 20an Haurren Eskubidei Buruzko Hitzarmena burutu zen.

Horretan, haur ezinduei bideratutako zatia edo apartadua dago zein hurrenagoko lerroetan erredaktatuko dudana:

"Haur ezinduak bere duintasuna bermatuko duen bizimodu egoki eta betea edukitzeko eskubidea du. Beti ere berez baliatzeko gai izaten eta gizartean parte hartzen lagunduko dioten baldintzetan. Haur elbarri edo adimen ezintasunaren bat duenari zainketa, hezkuntza eta trebakuntza bereziak eskeiniko dizkiote gizarte zerbitzuek. Estatuak beste herrialde batzuek arlo honetan dituzten beharrizanak izango ditu kontuan".

Garapen Afektiboa

2008-12-30T19:48:00.010+01:00

Ezgaitasuna eta garapen afektiboa:

Urritasunak eta ezgaitasunak eragina al dute, nahitaez, pertsonaren garapen sozioafektiboan? Pertsona bakoitzaren bizitzan, egoera guztiak funtsezkoak dira, eta eragina dute garapenean eta nortasunean.

Ez da gauza bera, altua izatea eta txikia izatea, polita izatea eta itsusia izatea, adimen-gaitasun handia izatea eta adimen-zailtasunak izatea. Eta ez da gauzabera, seme bakarra izatea eta anai-arrebak izatea, edota lau anaia-arrebatako nagusia izatea eta etxeko txikiena izatea.

Halaber, ez da gauza bera langile-auzoan bizitzea eta baserrian bizitzea, ikastetxean ikastea eta egoitzaren batean barneko-ikasle izatea, aitona-amonak izatea edo zorte hori ez izatea.

Hortaz, ezgaitasuna edo urritasuna izatea, pertsonaren bizitzan eta garapen sozioafektiboan eragina duen aipatutako egoera horietako beste bat da (garrantzitsua gainera). Urritasunak eta ezgaitasunak eragina dute familiaren bizimoduan ere. Familiaren bizimoduaren eta zailtasunari eta aldaketari aurre egiteko duen ahalmenaren arabera, urritasuna duen haurrak osasuntsuago edo mintsuago biziko du arazoa. Seme-alaben urritasuna onartzeko gauza diren familiek, arazoarengatik blokeatuta gelditzen diren familiek baino denbora gehiago erabiliko dute eta ahalegin handiagoak egingo dituzte, haurrari behar duena emateko.

Beraz, familiaren bizimoduak ere eragina du urritasuna edo ezgaitasuna duen haurraren garapen sozioafektiboan. Hortaz, badirudi, alderdi horiek guztiak eta beste askok eragina dutela pertsonaren bizitzan eta bizitza horren garapenean.

Beraz, hasieran, urritasunak eta ezgaitasunak garapen sozioafektiboarekin zerikusia dutela esan daiteke.

Musikaren eragina gure gaztetxoetan

2008-12-30T19:26:00.002+01:00

Depresioa, antsietatea, Alzheimer gaitza, autismoa... ez da harritzekoa era honetako gaitzen erremedioaren bila mediku batetik bestera noraezean ibiltzeaz asperturik, askok eta askok medikuntza tradizionaletik kanpoko tratamendu alternatiboetan sendabidea edo minak arintzeko bidea bilatzea.
Musikoterapia dugu aukera ez ofizial horietako bat. Musikan eta terapian oinarritua, baliagarri agertu da aipaturiko gaixotasunak eta antzekoak dituztenentzat; eta heziketa mailako ezgaitasunak konpondu eta gaixoak bergizarteratzeko bideak jartzen ere laguntzen du.
Azken hogei urteotan, disziplina ezezaguna eta ukitu esoteriko samarrekoa izatetik, estatuko zenbait unibertsitatetako ikasketa planetan leku bat izatera iritsi da musikoterapia. Urteotan espezialitate hau egin dutenen esanetan, musikoterapiaren arrakastaren oinarria "musikak askatzen duen sentimendu oldea da, pertsona-barruaren eta terapeutaren arteko komunikazio-kanal indartsua delako, hitza sekula iristen ez den lekuraino iristen baita". Ikuspegi honetatik, musikoterapia eremu zabal-zabal batean ezar daitekeela defendatzen dute, hiru fronte hartuta: sendatzeko lekua (eskolak, ospitaleak, geriatrikoak, eguneko zentroak...), gaixotasun edo arazo mota (psikikoak, buru-urritasunak, ikasketa prozesuko ezgaitasunak, drogamenpekoen errehabilitazioa...) eta jarraitu beharreko tratamenduak (entzuketa selektiboa, inprobisazioa, aktuazioa, konposizioa, mugimenduak, ahozko ariketak, artearekiko esperientziak...). Laburbilduz, soinua, musika eta mugimendua zientifikoki aplikatzea da musikoterapia, entzumena eta soinuaren exekuzioaren bitartez komunikazioa bideratu, espresio indibiduala bultzatu eta integrazio soziala eragiteko.

HAURRAK EDERRAK ZARETE

2008-12-30T19:08:00.005+01:00

USAINIK ONENA;

OGIARENA.

ZAPORERIK ONENA;

GATZARENA.

MAITASUNIK ONENA;

HAURRARENA.

Graham Green.

FEKOOR

2008-12-18T17:23:00.005+01:00

- GUTXITASUN FISIKOA DUTEN PERTSONENTZAKO BIZKAIKO FEDERAZIO KOORDINATZAILEA irabazi asmorik gabeko elkartea da, ez-politikoa, ez-erlijiosoa eta ezgaituen erabateko gizarteratzea du helburu. Administrazioaren aldetik gutxitasun Fisikoa duten Pertsonen arazoez erantzun egokirik jasotzen ez zenez gero, 1979an sortu zen. Gauzak horrela, sortutako arazo guztien aurrean, koordinazio eza oro har, zerbitzu bikoiztea sortuz; elkarteen arteko koordinazio eskasa, elkarte bakoitzak bere-berea duen arazoari begira, ezgaitu ororen arazoa bere osotasunean ikusten galaraziz; Gutxitasun Fisikoa duten zenbait Pertsonarekiko utzikeria edota zerbitzu eskasa, eta elkarteei banatutako diru laguntzen kontrol falta, besteak beste, Federazioa sortzea proposatu zen gutxitasun fisikoa duten pertsonen erabateko gizarteratzea eta normalizazioa lortzeko irizpideetan bat egitearren.

- FEKOORren HELBURUAK:

Pentsaraztea gutxitasun fisikoa duen pertsonari berari, senidekoei, erakundeei, enpresa publikoei zein pribatuei, gizarteari oro har, ezgaitu fisikoen benetako egoera zein den, dituen mugak eta premiak, berauek gainditu ahal izateko.
Gutxitasun fisikoa duten pertsonen erabateko gizarteratzea lortzea, arlo guztietan: hezkuntzan, osasun-zerbitzuetan, lanean ...
Elkarte eta partaide guztien arteko koordinazio lana egitea, arestian esandakoa lortzearren.
Gutxitasun fisikoa duten pertsonentzat baliabide egokiak izan daitezen ahalegindu; dena den, gizarteratze osoa lortzeko ahalbidea administrazioaren esku izango da.
Estatuko, EAEko, Bizkaiko eta udal guztietako organuen aurrean Federakuntzako kide guztientzat edo gehienentzat interesa duten lege eta administrazio arauak kudeatzea. Bideratu eta aholkatzea, ahal dela, era subsidiarioan honakoetan:

1. Gutxitasun fisikoen prebenzioan.

2. Gizarte- laguntzan eta laguntza sikologikoan.

3. Laguntza juridikoan.

4. Bergizarteratzean.

5. Rehabilitazio funtzionala eta osasun-zerbitzuetan.

6. Bestelakoetan.

Ipuinak.

2008-12-03T18:48:00.010+01:00

Askotan haur hauentzat ipuin arrunten adaptazio sinplea egiten da. Bai irakasleek, bai O.N.C.E edo eta elbarriei bidea errazten dieten edozein erakundeek burututako lana da honako hau.

Pinotxo ipuinaren marrazki baten aurrean gaude. Pinotxoren gorputza zotzez estalirik dago. Haurrak Pinotxo zuraz osaturik zegoela antzeman dezan, hatzamarren bidez ukituz.
Hau da, Pinotxo ipuinaren gakoa haren gorputza zurazkoa zela zen. Zotzez estalirik gorputza atentzio gunea horretan zentratzen eta, horrela, bidea errazten zaio garun paralisia duen haurrari.

Ahate itsusiaren ipuinaren orri baten aurrean gaude, ahatea kotoiz estalirik dago.

ZENTZUMENEKIN JOKATUZ:

Hansel eta Gretel ipuinaren aurrean gaude. Ipuin honen pertsonaia nagusiak, hain zuzen ere. Haurrak, Hansel eta Gretelen garrantziaz ohartzeko, irakasleak zentzumenekin jolastea erabaki du. Pertsonaia nagusien jantziak tertziopeloz estalrik daude. Modu honetan, hatzamarren bidez ohartuko da haien garrantziaz, pertsonaia nagusien garrantziaz hain zuzen ere.

Haur hauek erabili dezaten ipuin arrunt bat. Askoz ere sinpleagoak dira. Esaterako, ipuin honen

orria ematen duen informazio bakarra zera da: pirata haserre dago

umeak haretaz parre egiten daudelako.
Haurrak ipuinaren argudioa jaso dezan, interesatzen zaigun informazioa baino ez zaie azaltzen umeei, atentzioa ez desbideratzeko, interesatzen edo oinarrizko diren objektuak edo pertsonaiak kasu honetan baino ez zaie azaltzen, gainerako ipuinetan egiten ez den moduan.

Garun paralisia duen haur baten material didaktikoa.

2008-12-02T18:25:00.014+01:00

Garun paralisia duen haur baten eguneroko bizitzan sartuko gara oraingo honetan. Eskolan erabiltzen duen material daidaktikoari buruz mintzatuko naiz.

Gelan jesartzeko garun elbarri batek daukan aulkia. Eskola baten lortutako argazkia da. Erabat sinplea da.

Bizkarra zuzen egon dezan aulkiari kojina jarri zaio. Beheko partean aldiz, hankak flexionaturik izan ditzala jarri zaio montikulo hori.

Lurrean jesartzeko adaptazioa. Garun paralisia daukaten haurrak bizkarra zuzen izan behar dute halabeharrez. Parterik altuenean jesarriko da.

Haurra zutunik mantentzeko erabiltzan den tresnari BIPEDESTADOREA deritzo. Hanketako muskuluak zuzen izan ditzan laguntza eskaintzen duen tresna daukagu.

Ikastoletan erabiltzen dituzten arbela arrunta da honako hau. Haur berezi hauek beste haurrekin alderatuz, atentzioa desbideratzeko joera handiagoa daukate. Hori dela eta, arbela txiki hau erabiliko dute.

Honako haur hauen gorputzetatik hurbil egon behar du modu onenean perzibitzako informazioa eta atentzioa ez desbideratzeko. Arbela txiki hau esku artean edo haurrak erabiltzan duen mahai gainean egongo da.

Eskolatik mugitzeko elbarriak erabiltzen duen garraio tresna. “ Taka ta” deituriko aparatua .

Haurrak erabiltzen duen mahaian jarriko da honako hau erabiliko duen paper azpian, oinarri moduan, osatzen duen materiala mahaian itsatsita geldizeko joera. Modu honetan, papera gauza honen gainean itsatsita geldituko da eta ez da mugituko.

Ezgaitasunei atxikitutako terminologia.

2008-11-28T12:39:00.005+01:00

Urte askotan, pertsona ezgaituak, urriak edo minusbaliatuak izendatzeko gutxiespen-hitzak erabili izan dira, adibidez: atzeratua, anormala edo inuzentea. Hitz horiek arazoa duen pertsonaren zein bere familiaren izen ona galarazten zuten eta gutxiespena adierazten zuten. Lehen, familiek ezkutatu egiten zituzten anaia-arreba, edo seme-alaba urriak, ezgaituak edo minusbaliatuak eta, gainera, ez zeukaten inolako laguntzarik edo sustapenik, urritasuna konpentsatzeko. Kasu askotan, pertsona horiek ez ziren etxetik ateratzen urte askotan.
Zorionez, egoera hori aldatu egin da eta, gizarte eta hezkuntza-esparruetan terminologia hori ez da erabiltzen, dagoeneko. Inguru askotan, norbaitek gutxiespen- hitz horiek erabiltzen dituenean, entzuten duena mindu egiten da. Hori, adibidez, telebistan ikus daiteke, zeren, programa jakin batzuetan izan ezik, gutxiespen-hitz horiek ia ez baitira entzuten. Jendea, auzi horri dagokionez sentikor bihurtu da, eta lehen ez zegoen diferentziaren kultura garatzearen ondorioz, hiztegi berria erabili ohi da.

OME-ren (Osasunaren Mundu Erakundea) Nazioarteko Sailkapenean (1983) estandarizatutako hiztegia erabiliko dugu erabilitako termino hauen defizio zehatzagoa emateko asmoz:

URRITASUNA: Egitura edo eginkizun psikologiko ,fisiologiko edo anatomikoren bat galtzea edo anormala
izatea da. Galera edo anormaltasun horiek aldi baterakoak edo iraunkorrak izan daitezke. Urritasunak goera patologikoa azaleratzen du. dibidez, ikusmen-urritasuna, entzumen- urritasuna, mugimendu-urritasuna, urritasun - metabolikoa edo adimen-urritasuna aipa ditzakegu.

EZGAITASUNA: Jarduera jakin bat burutzeko gaitasuna murriztea edo ez izatea da. Gizakiarentzat normaltzat jotzen den era edo aukeraren barruan. Aldi baterakoa edo iraunkorra, itzulgarria edo itzulezina edota aurrerakorra edo atzerakorra izan daiteke. Bere buruarekin alderatuz, gizabanakoak duen funtzionaltasun eragilearen murrizketa da. Besteek ikus dezaketena.

MINUSBALIOTASUNA: Urritasunaren edo ezgaitasunaren ondorioz, pertsona jakin batek jasan dezakeen eragozpen-egoera da, eta egoera horrek adinaren, sexuaren eta faktore sozial eta kulturalen
arabera, normaltzat jotzen den jarduera burutzea murriztu edo eragotzi egiten du. Minusbaliotasuna urritasunaren edo ezgaitasunaren sozializazioa da, hau da, pertsonak urritasun edo ezgaitasun horren ondorioak adierazten ditu. Beraz, minusbaliotasunak inguruarekin zerikusia
du.

EZINTASUNA: Lan-munduan baino erabiltzen ez den terminoa da. Aldi baterakoa edo iraunkorra izan daiteke.

- Aldi baterako ezintasuna, izenak dioenez, 18 hilabetean, gehienez, lanean jardutea eragozten duena da. Adibidez: gripea, ebakuntza edo istripu baten ondorengo errehabilitazioa.

- Ezintasun iraunkorra partziala, osoa, absolutua edo baliaezintasun handia izan daiteke. Lanbidean ohiko errendimendua % 33 edo gehiago murriztuta duenean, baina, hala ere, funtsezko zereginak egiteko eragozpenik ez duenean, pertsonak ezintasun partziala duela esan ohi da. Lanbide jakin batean aritzeko aukera mugatuta duenean, lanbideari dagozkion funtsezko zereginak egin ezin dituenean, baina beste lanbide bat egiteko gai denean, pertsonak ezintasun osoa duela esan ohi da. Adibidez, irakasle batek, ahots- -kordetan noduluak izateagatik, klaserik ezin du eman, baina ahotsa erabiltzea eskatzen ez duen beste edozein lan egin dezake. Pertsonak inolako lanik egiteko gaitasunik ez duenean, ezintasun absolutua du; adibidez, zenbait gaixotasun mentalen eraginez. Inolako lanbiderik egin ezin izateaz gain, pertsonak, bere kabuz moldatu ezin izateagatik beste pertsonaren baten laguntza. Beraz, haurrei dagokienez, ez da zuzena baliaezin edo ezindu hitzak erabiltzea, zeren haurrek ez baitute lanean jarduteko adinik.

Eskola inklusiboa, denontzako eskola.

2008-11-21T11:36:00.006+01:00

Hezkuntza bereziak izugarrizko aldaketak jasan ditu XX. mendean zehar. Hezkuntza ikusteko hainbat era desberdin ikusi ohi dira.

Edozein diskriminazio mota ekiditeko eta hiritar guztion arteko berdintasuna aitzakitzat hartua, mugimendu sozialak haur hauek apurka- apurka hezkuntza sistemaren barnean moldatzea eta euren garapena eta integrazioa errazteko teknika eta formula berriak bilatzea lortu du.

Era berean, haur hauek manifestuan jartzen dituzten ikasteko ezgaitasunak eskolak bere gain hartzeak lortu du, errealitate berri hauen aurrean , hezkuntza berezi hauen beharrei eta eskolak haur dibertsitatearen adaptazioari enfasia ematea lortu du.

Hala bada ere, eskolak integrazioa errazteko egiten dituen aldaketak positiboak izan arren, ez lirateke nahikoa.

Eta, honekin batera, "Eskola inklusiboa" deritzon honako joera hau jaio zen.

Eskola mota honek, diskriminazioarik gabeko, edo esklusiorik gabeko eskola lirateke. Berriz, ikasle guztientzako kalitatezko hezkuntza ahalbidetuko du.